Weet ik niet

Elk jaar leer ik wat nieuws of kom ik tot nieuwe inzichten. Al 17 jaar, zolang ik in dit vak zit, denk ik aan het einde van elk schooljaar jaar: "Nu weet ik hoe het moet", om dan het nieuwe jaar vol enthousiasme te beginnen en tot de ontdekking te komen dat ik weliswaar vooruitgang heb geboekt als docent, maar nog steeds niet weet hoe het moet. En 'het' slaat dan op het hele pakket waaraan een docent moet voldoen.

Ook dit laatste jaar ben ik weer tot een nieuw inzicht gekomen. En wel met het antwoord "Weet ik niet" waartoe leerlingen zich heel gemakkelijk laten verleiden. 

Ik heb al het nodige geprobeerd met dit fenomeen. Als beginneling gaf ik de leerling die een vinger opstak een beurt. Echter, het zijn altijd dezelfde leerlingen die een vinger opsteken, dus probeerde ik een andere tactiek: vingers weg, eerst nadenken en dan random een beurt geven. Het gaf nog geen voldoening, De "weet ik niet" antwoorden bleven bestaan. Want als de één het niet wist ging ik door naar de volgende die het ook niet wist. En ondertussen begon het al onrustig te worden in de klas en gaf ik uiteindelijk iemand de beurt die het antwoord graag wilde vertellen. Kon ik ook weer door.

Vervolgens ging ik over op de tactiek van een paar stapjes terug. Voorafgaand aan een bemoedigend "Je weet het wel" stelde ik vragen die langzaam toegingen naar de originele vraag. En vaak kwamen we er uit, maar ook deze tactiek duurde te lang waardoor de klas al snel onrustig werd. Uiteindelijk had alleen de leerling die ik de vraag had gesteld ervan geleerd. De rest was al afgehaakt.

Onlangs kwam ik een tactiek tegen die zo simpel was dat ik dacht: waarom ben ik daar niet eerder op gekomen?

Dus bij de eerstvolgende gelegenheid dat een leerling 'weet ik niet' antwoordde, vroeg ik hem: "Wat weet je WEL?" Eerst keek hij me verbaasd aan en vervolgens schudde hij het nodige uit zijn mouw. Weliswaar had niet alles met mijn originele vraag te maken, maar het antwoord zat er wel tussen. Het enige wat ik nog hoefde te doen was zorgen dat hij de verbinding maakte tussen de vraag en het correcte antwoord.

Het was een eyeopener. Leuk, want de klas luisterde nieuwsgierig en de leerling zelf was verbaasd over zijn kennis. 

"Wat weet je WEL?" Zo simpel kan het zijn. Niet kijken naar de hiaten in de kennis, maar wat een leerling al wel weet. Goed voor zijn zelfvertrouwen, in lijn met hoge verwachtingen en snel resultaat.

En zo sluit ik het jaar en mijn loopbaan af met het gevoel dat ik nu eindelijk weet hoe 'het' moet.