Een nieuw begin

De laatste weken staan in het teken van mijn naderend pensioen. Op verschillende momenten neem ik afscheid: van mijn beeldcoachteam (samen hebben we een mooie interne scholing Didactisch Coachen opgezet), van mijn lieve vakgroep met een mooie speech en een afscheidslied op de melodie van "Ich bin wie du" (we zijn je kwijt), met mooie woorden van mijn afdelingsleider, op wie ik altijd kon rekenen, van mijn leerlingen met kaartjes en cadeautjes en middels een boekpresentatie voor mijn gezin en collega's van mijn verzamelbundel 'Dagboek van een docent'. Afscheid met een lach en een traan.

Tijd om even terug te kijken.

In 2009 waagde ik de sprong in het voortgezet onderwijs. Wat was ik verbaasd over het feit dat er zo weinig veranderd was ten opzichte van mijn middelbare schooltijd in de 70-tiger jaren: lokalen met tafels in busopstelling, leerlingen die van lokaal naar lokaal liepen, vakgericht onderwijs, een krijtbord en een docent voor de klas. 

Tegelijkertijd was er ook veel veranderd: het whiteboard en later het Prowise Bord, allerlei apps en gebruik van internet waardoor we de lessen interactiever en actueler konden maken. Gaandeweg kwam de laptop voor de leerlingen erbij, wat eerst een mooie aanvulling leek, maar later ook een afleider. Maar ook leerlingen die niet konden focussen, moeite hadden stil te zitten en te luisteren, geen notities maakten, geen huiswerk maakten, verveeld in hun stoel hingen en zich lieten afleiden door hun mobiel en elkaar. Leerlingen en ouders die mondiger waren en geen genoegen namen met een onvoldoende, een besluit of een 'nee'. En niet te vergeten: de hele registratie en administratie.

De afgelopen 17 jaren stonden in het teken van één grote zoektocht naar hoe aan te sluiten bij deze generatie enerzijds en wat ik daarvoor moest doen anderzijds. Ik besefte dat het antwoord niet lag in de leerling, die kon ik niet veranderen. Ik moest het bij mijzelf zoeken. Een zoektocht naar mijn vriendelijke zelf, die ik in het begin kwijtraakte, omdat mijn verwachtingen en overtuigingen niet overeenkwamen met de realiteit. Ik heb mijzelf de vraag gesteld wat ik moest doen om ervoor te zorgen dat ik niet alles persoonlijk opvatte. Dat resulteerde in een hand voor mijn borst om te voelen wat een aanvaardbare afstand was om opmerkingen niet binnen te laten komen. Het werd een afstand van 20 cm en het werkte.

Nu, 17 jaar later, kijk ik met trots terug op mijn zoektocht. Mijn verwachtingen heb ik bijgesteld, er is meer rust en vertrouwen gekomen en ondanks dat mijn overtuigingen me nog wel eens in de weg staan, ben ik anders naar leerlingen en hun gedrag gaan kijken. Laatst ging een leerling tijdens de les op een andere plek zitten. "Mevrouw, ik vind het zoooo saai, misschien kan ik hier beter opletten". Vroeger zou ik 'aan' zijn gegaan op het woord 'saai', nu zie ik een jongen die een oplossing zoekt voor zijn probleem, creatief is en een doorzetter. 

Begrijpen hoef ik ze niet, begrip tonen wel.

De opleiding Didactisch Coachen, de beeldcoachopleiding en veel lezen over generatie Z hebben mij daarbij enorm geholpen.

Nu is het tijd een punt te zetten achter mijn zoektocht.

Voor de laatste keer sluit ik mijn laptop. Dan rijd ik naar het hoofdkantoor om deze bij de ICT-medewerker in te leveren: "Ik maak er even een momentje van. Bij deze draag ik mijn laptop aan jou over en beëindig hiermee officieel mijn loopbaan." 

Met de mooie woorden van mijn afdelingsleider, uit het gedicht van Freek de Jonge "Nieuw Begin", eindig ik deze laatste column en mijn loopbaan:

"Wees niet bang, je mag opnieuw beginnen

Vastberaden, doelbewust of aarzelend op de tast

Wees niet bang je bent één van velen

En tegelijk is er maar één als jij".

Castel del Monte in Astria, Puglia
Foto genomen tijdens de uitwisseling met Italiaanse leerlingen